گام به گام

 معنی واژه ها و آرایه ها:

زندگی مجموعه ای از روزها و ماه هاست:

اشاره دارد(تلمیح) به سخنی از امام حسین علیه السلام که می فرمایند:�ای فرزند آدم(ای انسان)،تو مجموعه ای از روزها هستی.�

روز،ماه،سال:مراعات نظیر

به شتاب:سریع

بدون تردید:بی شک

وقت طلاست:وقت به طلا تشبیه شده

گران بها:باارزش

صرف وقت:از زمان استفاده کردن

هم خانواده صرف:مصرف،مصارف

دقایق:جمع دقیقه

تلف شده:از بین رفته

هم خانواده تلف:اِتلاف،تَلَفات

گویی:اِنگار

قرن:صد سال

قرن های طولانی:صدها سال

هم خانواده قرن:قرون

دل آزُرده:ناراحت

دنیا را زیرورو می کنند:همه جا را می گردند

زیستن:زندگی کردن

عمر حقیقی را،شناسنامه ما تعیین نمی کند:ارزش عمر ما به سنّ شناسنامه ای ما نیست بلکه به اندازه رفتارها و کارهای نیک ماست

اسکندر:فرمانده یونانی که با شکست دادن آخرین پادشاه هخامنشی،ایران را تصرف کرد و سلسله سلوکی را در ایران بنا نهاد.البته در برخی متون،او را چون پیامبران توصیف کرده اند و داستان هایی را به او نسبت داده اند.

اِثنا:میانه ها،جِ ثنی

در اِثنای سفر:در بین سفر،در مسیر

به حیرت فرورفت:شگفت زده شد

هم خانواده حیرت:متحیر،حیران،تحیُّر

حیات:زندگی،عُمر

قبور:قبرها،جِ قبر

هم خانواده قبر:قبور،مقبره

صاحبان قبور:مُردگان

حک شدن:به شیوه کَنده کاری نوشتن

تجاوز نمی کرد:بیشتر نمی شد

پیش خواند:فراخواند

نظر:فکر،عقیده

خُفتن:خوابیدن

قسمت اعظم عمر:بیشترین سال های زندگی

هم خانواده اعظم:معظّم،تعظیم،عِظام

غفلت:بی خبری

هم خانواده غفلت:غافل،تغافُل

سپری می شود:می گذرد

امروز را به فردا افکندن:کارها را برای روز بعد گذاشتن

🔹شعر خیام:

دی:دیروز،گذشته

گذشت:رفت

او:به واژه دی بر می گردد

نامده:آینده

معنی شعر:از گذشته که دیگر رفته و تمام شده،حرفی نزن و از آینده ای هم که هنوز نیامده،نگران نباش و بی تابی نکن.لحظه های زندگیت را با نگرانی از آینده و پشیمانی از گذشته ها صرف نکن.زمان حال را دریاب و عمرت را هدر نده.

این شعر خیام اشاره دارد به سخنی از حضرت علی علیه السلام که فرمودند:�آن چه از دست رفت(زمان گذشته)،گذشته است و زمانی که نیامده(آینده)،کجاست؟برخیز و فرصت میان دو نیستی(گذشته و آینده)را دریاب.�

قول:گفته(به سخن معروف میان مردم،قول گویند)

هم خانواده قول:اَقوال،مَقوله

گره از کار دیگران گشودن:مشکل دیگران را رفع کردن

منها کردن:کم کردن

شادی،غم:مخالف

تقسیم،منها:مراعات نظیر

اضطراب:پریشانی،مضطرب شدن

راحت:آسایش

حرام کردن:از بین بردن

هم خانواده حرام:حریم،تحریم،اِحرام،مُحرِم

ساعات:جِ ساعت

مُصاحبت:هم نشینی

هم خانواده مصاحبت:صحبت

هم خانواده تفریح:فَرَح،مُفرّح

سبزه،گُل،درختان:مراعات نظیر

آسمان،ستاره:مراعات نظیر

اِعجاب:شگفتی

هم خانواده اِعجاب:عَجب،تعجب،عجیب

تأمّل:اندیشه کردن

عبرت:پند گرفتن

فرصت ها مثل گذشتن ابرها می گذرند:فرصت به گذشتن ابر تشبیه شده است.

اشاره به سخن امام علی (ع)

خودارزیابی:

1) چرا میگوند وقت از طلا گرانبها تر است؟

زیرا با صرف وقت میتوان طلا به دست آورد اما با صرف طلا نمیتوان دقایق تلف شده را برگرداند

2)منظور از « عمر حقیقی را شناسنامهٔ ما تعیین نمی کند » ،چیست ؟     

  عمر حقیقی آن است که انسان در جستجو و کسب علم باشد .

٣ ) پیام اصلی درس چیست ؟

    بهره گیری از فرصت ها برای زندگی شاداب ، رو به رشد  ، فعال و موفق .

4 -  ....................................................................

دانش های زبانی و ادبی :

فعل ها را به دو دسته تقسیم کرده اند ؛

1 - فعل خاص

2 - فعل اسنادی

فعل های اسنادی که شما در این دوره می خوانید عبارتند از :

« است ، بود ، شد ، گشت ، گردید » 

فعل خاص فعلی است که انجام کاری را نشان می دهد . مثل :

پخت ، که انجام پختن را نشان می دهد ؛

و یا شسته بودند ، که انجام کار شستن را نشان می دهد .

حالا در جمله های زیر فعل های خاص و اسنادی را مشخص کنیدو پاسخ خود را با پاسخ ها در ادامه ، مقایسه کنید :

 1:

الف ) فریده و فریبا ،  افسانه را دیدن      فعل خاص

 ب ) فریده و فریبا از دیدن افسانه خوشحال شـــــــــدند .
                                                             

                                                    فعل اسنادی

2:

الف ) پروانه ظرف ها را شـسـت .

                              فعل خاص

 ب – ظرف ها تمیز بـــودنـــــــد .

                         فعل اسنادی

3:

الف ) اسکندر در اثنای سفر به شهری رسید .

                                             فعل خاص

 ب ) اسکندر در شهر است .

                         فعل اسنادی